Từ lá thư bạn đọc – Người trẻ nghĩ gì về Cà phê?

Trong thời gian qua trên diễn đàn của chúng ta đã quá sôi nổi và căng thẳng với những cơn biến động, co giật của giá cả. Hôm nay để thay đổi không khí của diễn đàn ngày đầu tuần, BBT Y5Cafe xin giới thiệu đến bà con một chia sẻ của một bạn trẻ về vấn đề cà phê. Với lòng tin tưởng nếu chúng ta ngày càng có nhiều bạn trẻ nhiệt huyết và quan tâm đến một ngành nghề đã và đang nuôi sống nhiều gia đình Nông dân cà phê, thì cơ hội để thay đổi nhận thức, cách làm của chúng ta ngày càng lớn. 

Thật sự khi viết bài này cháu cũng không biết có nhiều bạn trẻ cùng trang lứa có suy nghĩ giống mình không? Hay những suy nghĩ của cháu chỉ là một tình cảm riêng xuất phát từ hoàn cảnh của mình. Dẫu thế nào Cháu mong là đâu đó trên những vùng đất trồng cà phê có nhiều bạn trẻ cũng có những suy nghĩ như cháu.

Cháu lớn lên trong gia đình trồng cà phê, được ba mẹ thương yêu và hạn chế cho làm vườn, vì ba mẹ muốn cháu có cuộc đời thay đổi không phải cày đất, trèo đèo như ba, như anh phải hun mình dưới cái nắng 12 giờ. Cháu được cho đi học và hiện giờ đang theo học tại Sài Gòn. Nhưng cháu nhớ nhà, nhớ những bữa được ba cho đi làm vườn, theo anh đi xách nước, đốn chè, đến mùa thì kéo bạt, tuốt-hái- và cả những việc không tên mà anh cháu hay nói “Có thằng Nghĩa sai vặt cũng đỡ” . Tất nhiên ba và anh luôn dành cho cháu việc nhẹ, vặt vãnh của vườn – những công việc đáng lẽ ra phụ nữ làm còn tốt hơn cháu nhiều.

Cháu chỉ có thể nhìn, cố gắng học, lên mạng xem giá và nêu tình hình chung của giá cà, những nhận định riêng của mình trong 3 năm nay, vì nhà cháu không biết mạng là gì, đầu cơ ra sao, giá trừ lùi là cái gì … nói như bác Lai hàng xóm của cháu “Chúng tao già rồi có biết cái gì đâu”, cháu nghe mà thấy sao xót thật…. Cũng vì họ đã quá khổ và cam chịu, cháu xin phép gọi là chấp nhận thì đúng hơn. Những nhà nông được tiếp cận mạng cháu nghĩ là số ít hơn rất nhiều, phần đông cũng chỉ truyền tai cho nhau trong sáng sớm lúc ngồi nhâm nhi li cà phê, tách trà “Nhà chú Tư còn cà thì còn chờ chứ xóm này còn ai nữa” – “Nhà bán xong rồi bác ạ, em đẩy nó hôm 40, chứ để hoài nó lo, nhà còn bao nhiêu việc cần”, “Cầu mong năm sau nhà nước cho giá ổn định chứ mình thì biết làm gì đây chị” …

Thiết nghĩ cháu không trông mong là Nhà nước có đủ thời gian và tâm trí để vực dậy sự buôn bán còn đang bỏ ngỏ của ngành giao dịch đứng hàng thứ 2 thế giới ạ. Bên cạnh nào là lúa, là đánh bắt thủy hải sản, là công nghiệp hóa, hiện đại hóa, du lịch, giao thông, có quá nhiều cái để phải lo …Và ngành cà phê cũng chỉ phục vụ cho nhu cầu uống và giải trí. Nhiều khi cháu vẫn nghĩ “Để đó họ lo chứ mình nói có ai nghe, mà biết nói ở đâu bây giờ”.

Nhìn lại chúng ta có cà phê, là nơi sản xuất và có cái chung giống nhiều ngành: xuất khẩu sang nước bạn và nhập lại với cái giá đắng chát .

Cháu xin không đề cập đến sự yếu kém thật sự trong bán buôn vì sự thật cháu không biết rõ. Cháu học ngành xây dựng và cái này thì thực tình cháu xin thua.

Sự thật chúng ta cũng chỉ có 1 sàn ở Buôn Ma Thuột, cháu xin nói cả Bảo Lộc nơi cháu ở không quá trăm người biết ứng dụng thực tiễn của cái sàn này để làm gì vì tới bản thân cháu cũng không hiểu rõ cơ chế của nó…đối với những người nông dân vùng xa thì thực sự là còn quá xa vời khi phải mang cà phê ra tới Buôn Ma Thuột mà giao hàng hay bán.

Cháu đã từng nghĩ sẽ viết một lá thư cho ai đó có trách nhiệm cao về cà phê, và nêu ra những ý kiến của người nông dân mà cháu biết, bên cạnh những bất cập cháu thấy trong ngành, những nhận định cháu thấy cần thay đổi nhận thức từ người nông dân, những thay đổi cần phải học từ nước bạn như Braxin, In-đô-ne-xi-a. Và cách mà Anh, Mỹ có thể làm đảo lộn, lũng đoạn thị trường ngành cà mặc dù họ chả có hạt nào.

Thật sự cháu cũng không biết viết văn và diễn tả như thế nào, ra làm sao …. những câu văn trên nó không thật sự nuột nà nhưng cháu mong nhận được ý kiến của các bác, các anh …. và cháu cũng mong có những bạn trẻ cũng muốn góp sức thay đổi bộ mặt ngành cà, giúp nó đi lên, tự làm chủ chính mình chứ không chỉ ngồi tại chỗ và báo giá về cho Bố rằng: hôm nay cà phê 39.9 ạ .

Rất mong Ban quản trị biên tập lại giúp cháu ạ.

Trần Trung Nghĩa